Nieuwe wet op de inkomstenbelasting m.i.v. 2001

Wanneer hypotheekrente aftrekbaar?
Niet meer in alle gevallen de hypotheekrente op de 'eigen woning' aftrekbaar. Dit heeft te maken met de nieuwe definitie van het begrip 'eigen woning'. Alleen indien de woning "ter beschikking staat via eigendom of via een genotsrecht verkregen krachtens erfrecht" is de hypotheekrente aftrekbaar. Een genotsrecht is bijvoorbeeld een vruchtgebruik of een recht van gebruik en bewoning.

Wanneer gaat het fout?
Waar gaat het nu fout? Het gaat fout bij de eigen woning. waarbij een zogenaamde ouderkind transactie is toegepast. .Bij deze transactie wordt de woning alvast 'op naam van de kinderen' gezet. Uiteraard mogen de ouders in de woning blijven wonen Deze transactie werd in het verleden veel uitgevoerd in verband met de (eventuele) toekomstige opname in het bejaarden- of verzorgingshuis Ook   besparing van successiebelasting was en is een veel gehoord argument voor deze transactie.

Bij veel van deze transacties hoefden de kinderen totaal geen geld op het kleed te leggen. De ouders schoten het bedrag van de koopsom voor of de koopsom werd zelfs ge­schonken. In die gevallen hielden de ouders meestal de hypothecaire lening op hun woning. Immers, zij ontvingen bij deze manier van verkoop geen geld en konden dan ook hun lening niet aflossen.

Tot 1 januari van 2001 konden de ouders de rente op de lening gewoon aftrekken voor de belasting. Vanaf l januari echter niet meer. De woning valt niet meer onder de definitie van de "eigen woning". De ouders hebben immers niet de volledige eigendom, en hun genotsrecht is niet krachtens erfrecht ontstaan. Geen aftrek meer van de rente! Het nadeel hiervan kan al snel oplopen tot enige duizenden guldens per jaar.

Mogelijke oplossingen zijn:
1. De ouders kunnen als zij genoeg geld hebben de lening aflossen.

2. De ouders kunnen hun genotsrecht verkopen aan de kinderen en vervolgens de woning huren van de kinderen. Met het ontvangen geld kunnen zij de lening dan aflossen. De rente die de kinderen moeten betalen op de lening voor de woning van de ouders is echter ook niet aftrekbaar! De huur van de ouders is aan de andere kant ook niet belast.

3. De ouders kunnen de woning terugkopen van de kinderen! De woning wordt dan weer een 'eigen woning" van de ouders, waardoor de rente weer aftrekbaar is De geleerden zijn het bij deze mogelijkheid nog niet eens over de vraag of alle rente dan weer aftrekbaar is of slechts een gedeelte.

Bij de mogelijkheden 2 en 3 is ook overdrachtsbelasting (6 procent) verschuldigd en moeten er een of meer notariële akten worden opgemaakt. Of deze mogelijkheden interessant zijn, zal dan ook van geval tot geval moeten worden bekeken.

Mogelijkheid 1 is afhankelijk van de hoogte van de rente in de meeste gevallen interessant.

Bovenstaand probleem speelt misschien ook nog bij de verdeling van een nalatenschap (zonder testament), waarbij zodanig is verdeeld dat een situatie als hiervoor beschreven is ontstaan.